ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ


ΠΑΙΔΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ

  • Πώς βλέπει το μωρό;

Από τις πρώτες ημέρες της ζωής του, το μωρό προσπαθεί οπτικά να επικοινωνήσει μαζί σας και να γνωρίσει τον κόσμο που το περιβάλλει. Στην αρχή (τους πρώτους 3 μήνες) βλέπει θολά, άχρωμα και μπορεί να στραβίζει παροδικά. Μετά τον 3ο – 4ο μήνα προσηλώνει το βλέμμα του σε πρόσωπα και αντικείμενα, βλέπει χρώματα, ενώ η όρασή του συνεχίζει να βελτιώνεται σταδιακά, μέχρι την ηλικία των 8 ετών που φθάνει στα επίπεδα του ενηλίκου. Επομένως ένα παιδί 2 ετών βλέπει διαφορετικά από ένα παιδί 4 ετών.

Η φυσιολογική ανάπτυξη της όρασης όμως βοηθά το παιδί να αναπτύξει και άλλες χρήσιμες δεξιότητες τόσο για το σχολείο (γράψιμο, διάβασμα, αθλήματα), όσο και για την υπόλοιπη ζωή του (επιλογή επαγγέλματος).

  • Πώς μπορεί να διαταραχθεί η φυσιολογική πορεία ανάπτυξης της όρασης;

Σοβαρές παθήσεις στα μάτια μπορούν να εμφανιστούν κατά τη νεογνική, βρεφική, παιδική και εφηβική ηλικία. Κάποιες από αυτές κληρονομούνται από την οικογένεια (στραβισμός, γυαλιά κ.ά.) ενώ κάποιες άλλες είναι επίκτητες (αμβλυωπία).

Κάθε πάθηση που δεν αντιμετωπίζεται πρώιμα και άμεσα μπορεί να διαταράξει μόνιμα τη φυσιολογική πορεία ανάπτυξης της όρασης.

  • Πώς μπορούν οι γονείς να υποψιαστούν ότι το παιδί τους έχει πρόβλημα όρασης;

Α. Συμπτώματα

Κάποιες οφθαλμολογικές παθήσεις είναι εμφανείς, όπως ο στραβισμός. Άλλες εκδηλώνονται με ‘’περίεργες’’ συμπεριφορές, όπως το συχνό τρίψιμο των ματιών, το πλησίασμα στην τηλεόραση, η διαταραγμένη ισορροπία, η μειωμένη απόδοση στα σχολικά καθήκοντα, οι συχνοί πονοκέφαλοι κλπ. Υπάρχουν όμως και κάποιες που δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα, όπως η αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι).

Β. Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς;

Για την πρώιμη εντόπιση οφθαλμολογικών προβλημάτων (φανερών και μη), θα πρέπει ΟΛΑ τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας να υποβάλλονται σε προληπτικές εξετάσεις από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο. Οι έλεγχοι πρέπει να ξεκινούν από το μαιευτήριο και να επαναλαμβάνονται στις ηλικίες: 3 & 5 ετών (ή συχνότερα εάν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, προωρότητα, αναπτυξιακές διαταραχές).

  • Ποιες είναι οι συχνότερες οφθαλμολογικές παθήσεις στην παιδική ηλικία;

Α. Ο στραβισμός

Ο στραβισμός χαρακτηρίζεται από αδυναμία των ματιών να διατηρούνται παράλληλα μεταξύ τους (ίσια). Όταν τα μάτια δεν εστιάζουν στον ίδιο στόχο, προκαλούνται συχνοί πονοκέφαλοι, θόλωση της όρασης και μειωμένη αντίληψη του βάθους, γεγονός που κάνει τα παιδιά αυτά αδέξια στα αθλήματα και άλλες δραστηριότητες (έλλειψη τρισδιάστατης όρασης).

Β. Οι διαθλαστικές ανωμαλίες: υπερμετρωπία, μυωπία, αστιγματισμός

Τα παιδιά αυτά βλέπουν θολά. Η μη έγκαιρη αντιμετώπισή τους σε μικρή ηλικία, μπορεί να οδηγήσει σε αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι), δυσκολίες στο γράψιμο και στο διάβασμα, διαταραχή της συγκέντρωσης, δυσκολίες συμμετοχής σε ομαδικά παιχνίδια κ.ά. Η χορήγηση σωστών γυαλιών ανάλογα με την ηλικία του παιδιού λύνει το πρόβλημα. Θα πρέπει όμως να γνωρίζουμε ότι στα παιδιά χορηγούμε γυαλιά μόνο όταν πραγματικά τα χρειάζονται.

Γ. Η αμβλυωπία (τεμπέλικο μάτι)

Αμβλυωπία είναι η πάθηση κατά την οποία το ένα ή και τα δύο μάτια εμφανίζουν μειωμένη όραση, χωρίς να υπάρχει οργανική βλάβη και χωρίς να μπορεί να βελτιωθεί η όραση μόνο με τη χρήση γυαλιών. Εμφανίζεται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας σε ποσοστό 2-8%. Επειδή η πάθηση αυτή δεν εμφανίζει συμπτώματα, ο προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος σε όλα τα προσχολικά παιδιά είναι απαραίτητος για την έγκαιρη εντόπισή της. Η θεραπεία της αμβλυωπίας περιλαμβάνει χορήγηση γυαλιών και ασκήσεις κάλυψης. Η πρώιμη διάγνωση αποτελεί το κλειδί για την επιτυχή αντιμετώπισή της.

Δ. Η μικροβιακή και η αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Η μικροβιακή επιπεφυκίτιδα είναι αποτέλεσμα επιφανειακής μόλυνσης των ματιών και εκδηλώνεται με κόκκινο μάτι και κιτρινοπράσινη τσίμπλα. Αντιμετωπίζεται με τοπικά αντιβιοτικά κολλύρια.

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα είναι μια αντίδραση των ματιών στη σκόνη, τη γύρη, το τρίχωμα ζώων κ.ά. και κάποιες φορές έχει εποχιακό χαρακτήρα. Εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά που πάσχουν από άλλες αλλεργίες, άσθμα ή έκζεμα. Εκδηλώνεται με έντονη φαγούρα και κοκκίνισμα των ματιών και αντιμετωπίζεται με ειδικά αντιαλλεργικά φάρμακα.

Ε. Η απόφραξη ρινοδακρυϊκού πόρου (ΡΔΠ)

Το 5% των βρεφών εμφανίζουν συμπτώματα απόφραξης του ρινοδακρυϊκού πόρου στο ένα ή και στα δύο μάτια. Ο ΡΔΠ είναι ο πόρος που αποχετεύει τα δάκρυα στη μύτη.

Συμπτώματα

Η συνεχής και έντονη δακρύρροια, οι κολλημένες μεταξύ τους βλεφαρίδες και οι έντονες εκκρίσεις από τις πρώτες εβδομάδες της ζωής αποτελούν τα πιο συχνά συμπτώματα.

Αντιμετώπιση

Το 90% των περιπτώσεων θεραπεύεται από μόνο του κατά την διάρκεια του πρώτου χρόνου της ζωής, με τη βοήθεια τοπικού μασάζ και πλύσεων. Σε περιπτώσεις τοπικών μολύνσεων χορηγούνται αντιβιοτικές σταγόνες. Εάν δεν υπάρξει αυτόματη ίαση, απαιτείται καθετηριασμός (διάνοιξη) του ΡΔΠ.